Je website staat online, dus alles werkt. Toch? Niet altijd. Een website kan plat liggen zonder dat jij het merkt, en een contactformulier kan weken lang “Bedankt voor je bericht” tonen terwijl er geen enkele mail aankomt. Met website monitoring zie je zulke problemen eerder. In deze blog lees je wat er mis kan gaan, hoe uptime monitoring werkt, wat je zelf periodiek controleert en welke maatregelen er zijn tegen spam via je contactformulier.
Wat is website monitoring?
Website monitoring is het doorlopend in de gaten houden of je website doet wat hij moet doen. Dat gaat verder dan de vraag of hij online is. Denk ook aan:
- Bereikbaarheid: reageert je website, en toont hij de juiste pagina in plaats van een foutmelding?
- Beveiligde verbinding: is je SSL-certificaat nog geldig?
- Laadtijd: wordt je website ineens trager?
- Formulieren en e-mail: komen aanvragen echt aan?
- Webshop: kunnen klanten bestellen en betalen?
Een deel daarvan kun je automatisch laten controleren. Een ander deel test je het best zelf, op vaste momenten en na elke update.
Uptime monitoring: weten wanneer je website plat ligt
Bij uptime monitoring bezoekt een externe dienst je website op vaste momenten, bijvoorbeeld elke paar minuten. Reageert je website niet, of geeft hij een foutmelding, dan krijg je een melding per mail, sms of app. Omdat de controle van buitenaf komt, werkt die ook als je hele server niet bereikbaar is.
Waarom dat belangrijk is: jij bezoekt je eigen website meestal niet elke dag. Bezoekers wel. Ligt je website een avond of een weekend plat, dan merk je dat vaak pas als een klant belt dat “de site het niet doet”. Ondertussen lopen aanvragen mis, en lopen eventuele advertenties gewoon door naar een pagina die niet werkt.
Wat merk je als je website plat ligt?
- Een witte pagina of de melding “Er is een kritieke fout opgetreden op deze website”.
- Foutcodes zoals 500, 502 of 503, of een pagina die blijft laden tot er een time-out komt.
- Een waarschuwing in de browser dat de verbinding niet veilig is.
- Minder aanvragen of bestellingen dan normaal, zonder duidelijke reden.
- Klanten die bellen of mailen dat ze je website niet kunnen openen.
Een goede uptime-monitor kijkt verder dan alleen of de server antwoordt. Hij kan ook controleren of er een bepaalde tekst op de pagina staat. Zo ziet hij het verschil tussen je echte homepage en een foutpagina die technisch gezien wel “online” is.
Wat kan er nog meer misgaan, terwijl je website gewoon online is?
De lastigste problemen zijn de stille. Je website laadt, maar een belangrijk onderdeel werkt niet. Deze komen het vaakst voor:
- Een verlopen SSL-certificaat. Meestal wordt het certificaat automatisch verlengd, maar als dat een keer misgaat, krijgen bezoekers een waarschuwing en haken ze af.
- Een contactformulier dat stil faalt. Het formulier lijkt te werken, maar de mail komt in de spamfolder terecht of wordt helemaal niet bezorgd.
- Een formulier dat na een update niet meer werkt. Een update van WordPress, een plugin of je thema kan een formulier, een CAPTCHA of een knop ongemerkt breken.
- Offerte- of bestelflows die halverwege stoppen. Een stap die niet laadt, een verplicht veld dat niet in te vullen is of een bevestigingsmail die niet aankomt.
- Problemen met de betaalmodule. Een betaalmethode die verdwijnt, of een betaling die wel lukt maar de bestelling niet op “betaald” zet.
- Een website die langzaam trager wordt. Door nieuwe plugins, grote afbeeldingen of een volle database. Lees meer over laadtijd in onze uitleg over Core Web Vitals.
- Een cookiebanner of meting die niet meer goed werkt. Na een update kan je cookiebanner of je meting in Google Analytics anders werken dan je denkt. Hoe dat hoort te werken, lees je in onze blog over GA4, Consent Mode en je cookiebanner.
Je contactformulier: komen berichten echt aan?
Voor veel ondernemers is het contactformulier de belangrijkste knop op de website. Juist daar gaat het vaak stil mis. Het formulier toont netjes een bedankmelding, maar of de mail ook aankomt, is een tweede stap die je niet ziet.
Waarom formulierberichten niet aankomen
- Geen goede verzendmethode. WordPress verstuurt mail standaard via de webserver. Die mail wordt door ontvangende mailservers vaak gewantrouwd. Met een SMTP-verbinding verstuur je de mail via een echte mailbox of verzenddienst, en dat helpt voor de bezorging.
- SPF, DKIM en DMARC ontbreken of kloppen niet. Met deze instellingen in je domein laat je zien welke servers namens jou mail mogen versturen. Ontbreken ze, dan belandt mail eerder in de spam of wordt hij geweigerd.
- De verkeerde afzender. Sommige formulieren gebruiken het e-mailadres van de bezoeker als afzender. Dat valt vaak door de controle, omdat jouw website niet namens bijvoorbeeld een Gmail-adres mag mailen. Gebruik je eigen domein als afzender en zet het adres van de bezoeker in het antwoordveld (reply-to).
- Een volle of gewijzigde mailbox. Het ontvangstadres bestaat niet meer, is vol of stuurt door naar een adres dat niet meer gelezen wordt.
- Een update die iets breekt. Na een update van je formulierplugin of thema werkt een veld, een CAPTCHA of de verzendknop ineens anders.
Zo controleer je je formulieren
- Vul elk formulier zelf in: contact, offerte, afspraak en nieuwsbrief. Doe dat op een vast moment, bijvoorbeeld eens per maand, en na elke update.
- Kijk of de bedankmelding verschijnt, of het bericht in de juiste mailbox aankomt en of het niet in de spamfolder staat.
- Krijgt de bezoeker een bevestigingsmail? Controleer dan of die aankomt en of de inhoud nog klopt.
- Laat inzendingen ook opslaan in WordPress. Veel formulierplugins kunnen dat. Zo ben je geen aanvraag kwijt als de mail een keer niet aankomt.
- Houd bij hoeveel aanvragen je per maand ontvangt. Een plotselinge daling is vaak het eerste teken dat er iets mis is.
Merk je dat formulieren goed werken, maar weinig opleveren? Dan ligt het eerder aan de opbouw van je pagina’s. Lees daarover meer bij conversie-optimalisatie voor je website.
Webshop: checkout en betalingen controleren
Bij een webshop is een probleem in de checkout direct omzet die je misloopt. Klanten melden het zelden; ze kopen gewoon ergens anders. Controleer daarom periodiek, en zeker na updates van je webshopsoftware of betaalplugin:
- Kun je een product in de winkelwagen leggen en doorklikken naar de kassa?
- Kloppen de verzendkosten, kortingscodes en btw?
- Zijn alle betaalmethoden zichtbaar, en kun je een (test)betaling afronden?
- Krijgt de bestelling na betaling de juiste status, en komt de orderbevestiging aan bij de klant en bij jou?
- Werkt het ook op een telefoon, waar veel klanten bestellen?
Veel betaalproviders hebben een testmodus waarmee je een betaling kunt nabootsen zonder echt geld. Doe zo’n test bij voorkeur voor drukke periodes, zoals de aanloop naar Black Friday. Meer tips daarvoor lees je in onze Black Friday-checklist voor je website. Wil je een webshop laten bouwen die vanaf het begin goed te controleren en te onderhouden is? Bekijk dan webshop laten maken.
Checklist: dit controleer je zelf periodiek
Je hoeft geen technicus te zijn om de belangrijkste punten zelf na te lopen. Gebruik deze korte checklist, bijvoorbeeld eens per maand en na elke grote update:
- Homepage en belangrijkste pagina’s: laden ze, op computer en telefoon?
- Slotje in de browser: is de verbinding beveiligd, zonder waarschuwing?
- Formulieren: verstuur een testbericht en controleer of het aankomt, ook in de spamfolder.
- Bevestigingsmails: komen ze aan en klopt de tekst nog?
- Webshop: doorloop een bestelling tot en met de betaling, in testmodus als dat kan.
- Telefoonnummer en knoppen: werkt tikken op je nummer of op de WhatsApp-knop op je telefoon?
- Laadtijd: voelt je website trager dan voorheen?
- Aantal aanvragen: zie je een plotselinge daling ten opzichte van vorige maand?
- Updates: staan er updates klaar in WordPress, en heb je na de laatste updates alles nog even getest?
Spam via je contactformulier: welke maatregelen zijn er?
Spam via contactformulier is iets waar veel websites mee te maken krijgen. Het is vervelend, maar ook een risico. Tussen tientallen spamberichten mis je makkelijker een echte aanvraag. En als je formulier automatisch een kopie naar de “afzender” stuurt, kunnen spammers je website misbruiken om mail te versturen, wat de reputatie van je domein kan schaden. Gelukkig zijn er verschillende maatregelen. Elke maatregel heeft voor- en nadelen.
Maatregelen die bezoekers niet merken
- Honeypot-veld. Een extra veld dat voor bezoekers onzichtbaar is. Spambots vullen vaak alle velden in, ook dit veld. Is het ingevuld, dan wordt het bericht geweigerd. Eenvoudig, privacyvriendelijk en zonder extra stap voor je bezoekers.
- Tijdscontrole. Een mens heeft even nodig om een formulier in te vullen, een bot doet het in een fractie van een seconde. Wordt het formulier verzonden binnen een paar seconden na het openen, dan is het verdacht.
- Validatie van velden. Controleer of een e-mailadres en telefoonnummer er echt zo uitzien, en of velden niet vol staan met onzin of code.
- Links of bepaalde woorden blokkeren. Veel spam bevat links of steeds dezelfde woorden. Je kunt berichten met links weigeren, of een lijst met woorden bijhouden. Let wel op dat je geen echte klanten blokkeert die bijvoorbeeld een link naar hun eigen website meesturen.
- Rate limiting. Je beperkt hoe vaak vanaf hetzelfde adres een formulier verstuurd kan worden binnen een bepaalde tijd. Dat helpt vooral tegen grote hoeveelheden spam vanaf één bron.
CAPTCHA: Google reCAPTCHA of Cloudflare Turnstile
Een CAPTCHA controleert of er een mens achter het scherm zit. Vroeger was dat een puzzel met wazige letters of “klik alle verkeerslichten aan”. Moderne varianten werken meestal op de achtergrond.
- Google reCAPTCHA beoordeelt het gedrag van de bezoeker en toont alleen bij twijfel een puzzel (versie 2), of geeft een score zonder puzzel (versie 3). Het wordt veel gebruikt, maar stuurt gegevens van bezoekers naar Google.
- Cloudflare Turnstile werkt meestal zonder puzzel en zonder dat de bezoeker iets hoeft te doen. Het wordt vaak gezien als privacyvriendelijker alternatief, maar ook hier gaan gegevens naar een externe partij.
Bij elke CAPTCHA maak je een afweging tussen drie dingen:
- Privacy en AVG. Stuurt de CAPTCHA gegevens naar een externe partij, vermeld dat dan in je privacyverklaring en ga na of je er toestemming voor nodig hebt. Hangt de CAPTCHA aan je cookiebanner, controleer dan ook of het formulier nog werkt als een bezoeker cookies weigert.
- Gebruiksgemak. Elke extra stap kost aanvragen. Een puzzel die drie keer mislukt, is voor een klant reden om af te haken.
- Toegankelijkheid. Beeldpuzzels zijn lastig of onmogelijk voor mensen met een visuele beperking. Kies bij voorkeur een variant zonder puzzel.
Spamfilters zoals Akismet
Een spamfilter zoals Akismet controleert elk bericht tegen kenmerken van bekende spam en zet verdachte berichten apart. Dat werkt achteraf, dus de bezoeker merkt er niets van. Ook hier geldt: de inhoud van het bericht en het IP-adres gaan naar een externe dienst. Neem dat op in je privacyverklaring en lees de voorwaarden voor zakelijk gebruik.
Welke maatregel past bij jouw formulier?
| Maatregel | Merkt de bezoeker het? | Gegevens naar derden? | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Honeypot-veld | Nee | Nee | Eenvoudige spambots, als eerste stap |
| Tijdscontrole | Nee | Nee | Bots die formulieren in één keer invullen |
| Validatie en woordfilter | Alleen bij een foutmelding | Nee | Spam met links of vaste woorden |
| Rate limiting | Nee | Nee | Veel inzendingen vanaf één bron |
| CAPTCHA | Soms | Ja | Hardnekkige spam die de lichte maatregelen omzeilt |
| Spamfilter | Nee | Ja | Veel wisselende spam, ook van mensen |
Vaak werkt een combinatie het best: begin met de maatregelen die bezoekers niet merken en geen gegevens delen, en voeg pas een CAPTCHA of spamfilter toe als dat nodig is. Geen enkele maatregel houdt alle spam tegen, zeker niet als er een mens achter het toetsenbord zit. Het doel is spam terugdringen zonder dat echte klanten erdoor afhaken.
Zelf doen of uitbesteden?
Heb je een eenvoudige website, weinig plugins en tijd om de checklist zelf bij te houden, dan kun je veel zelf doen. Uitbesteden is zinvol als:
- je website of webshop een belangrijke bron van aanvragen of omzet is;
- je veel plugins of koppelingen gebruikt, zoals een betaalmodule, boekingssysteem of koppeling met je boekhouding;
- je niet weet wat je moet doen als er na een update iets misgaat;
- je simpelweg geen tijd hebt om er regelmatig naar te kijken.
Monitoring hoort meestal bij het onderhoud van je website. Wat onderhoud verder inhoudt en waar je op let als je het uitbesteedt, lees je in onze blog over de kosten van website onderhoud.
Hoe PixelEffect je helpt
Bij de websites die we onderhouden, houden we de website in de gaten, voeren we updates uit en controleren we daarna of formulieren en belangrijke onderdelen nog werken. Zien we een probleem, dan signaleren we dat en zoeken we de oorzaak.
Last van spam via je contactformulier? Dan kijken we welke maatregel bij jouw formulier en je bezoekers past, en richten we die in. We letten daarbij ook op privacy, gebruiksgemak en of het formulier na de aanpassing nog goed werkt. En komen berichten niet aan, dan kijken we naar de verzendinstellingen van je website en je domein.
Heb je nu al een concreet probleem met je WordPress-website, zoals een formulier dat niet werkt of een foutmelding? Dan kun je ons ook inschakelen voor een losse opdracht via WordPress FIX.
Samengevat
- Website monitoring is meer dan controleren of je website online is: ook je SSL-certificaat, formulieren, e-mail en checkout horen erbij.
- Met uptime monitoring krijg je een melding als je website niet reageert, ook als jij er zelf niet naar kijkt.
- Test je formulieren en je checkout periodiek en na elke update. Een bedankmelding betekent nog niet dat de mail is aangekomen.
- Tegen spam via je contactformulier begin je met maatregelen die bezoekers niet merken, zoals een honeypot-veld en een tijdscontrole. Een CAPTCHA of spamfilter voeg je toe als dat nodig is, met oog voor privacy en gebruiksgemak.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen uptime monitoring en website monitoring?
Uptime monitoring controleert of je website bereikbaar is en meldt het als hij niet reageert. Website monitoring is breder: daar horen ook je SSL-certificaat, je laadtijd, je formulieren, je e-mailbezorging en bij een webshop de checkout bij.
Hoe weet ik of mijn contactformulier nog werkt?
Stuur zelf regelmatig een testbericht, bijvoorbeeld eens per maand en na elke update. Controleer of de bedankmelding verschijnt, of het bericht in de juiste mailbox aankomt en niet in de spamfolder, en of de inzending ook in WordPress is opgeslagen.
Waarom komen berichten van mijn contactformulier in de spam terecht?
Vaak verstuurt de website de mail zonder goede afzender of zonder SMTP-verbinding, of ontbreken SPF, DKIM en DMARC voor je domein. Ook een formulier dat het e-mailadres van de bezoeker als afzender gebruikt, valt vaak door de controle. Laat de mail versturen vanaf je eigen domein en zet het adres van de bezoeker in het antwoordveld.
Welke maatregel tegen spam via het contactformulier werkt het best?
Dat hangt af van je formulier en van de spam die je krijgt. Vaak begin je met maatregelen die bezoekers niet merken, zoals een honeypot-veld en een tijdscontrole. Is dat niet genoeg, dan kun je een CAPTCHA, een spamfilter of een limiet op het aantal inzendingen toevoegen. Geen enkele maatregel houdt alle spam tegen.
Mag ik Google reCAPTCHA gebruiken onder de AVG?
Dat kan, maar reCAPTCHA stuurt gegevens van bezoekers naar Google. Vermeld het daarom in je privacyverklaring en ga na of je er toestemming voor nodig hebt; dat hangt af van hoe je het inzet. Wil je dat vermijden, kies dan eerst voor maatregelen die geen gegevens naar een externe partij sturen, zoals een honeypot-veld en een tijdscontrole.
Benieuwd hoe jouw website ervoor staat? Doe de gratis websitescan. Of neem contact op als je wilt dat we meekijken naar je formulieren, spam of het onderhoud van je website.